Tasarlanan desenin ortaya çıkarılabilmesi için renkli camların bir araya getirilmesi sanatına vitray denir.
Cam süsleme sanatı da denilebilir. Vitray'ın güzelliği, ışığın vitrayın içinden süzülmesi ile ortaya çıkar. Işık yoğunluğuna göre farklı renklere ve güzelliklere bürünen vitray, gölge hareketleri, bulutların, ağaç dallarının yaprakların hareketine göre de farklı görünümlere sahip olabilmektedirler ve göze çok hoş görünürler. Vitray, estetik anlamda ustalık gerektiren aynı zamanda yaratıcılık isteyen bir sanat dalıdır.
Camın şekil verilebilir, esnek, yumuşak ve şeffaf bir malzeme olması, çeşitli tekniklerin kullanılmasına olanak sağlar. Gösterişli ve büyüleyici eserlerin ortaya çıkmasını kolaylaştırır. Camı tasarlayan sanatçının hayal gücü ve yeteneği ile bütünleşen vitray sanatı işlenen mekanın güzelliğine göre değer kazanır.
Vitray süsleme sanatının, kalıp ve imalat yöntemlerinde geçmiş yüzyıldan günümüze kadar önemli aşamalardan geçmiştir. Dini tasvirli vitray desenlerinin dışına çıkılarak insan figürleri, manzaralar, çiçek desenleri gibi tasarımlar yayılmaya başlamıştır. Vitray sanatında işlevsel teknikler de geliştirildi. Amerika da New York ’lu ünlü tasarımcı L. Comfort Tiffany vitray sanatı için farklı bir uygulama tekniği geliştirdi. Kurşun çubuklar yerine bakır folyo şeritler kullanmaya başladı. Ayrıca bazı farklı cam türleri geliştirdi; opal, renkli opal ve sedefli camlar gibi.
Kullandığı camlar ve tekniği ile çok farklı aydınlatmalar da ortaya çıkardı. Vitray , artık dini ve görkemli yapılarda kullanılan bir süsleme olmaktan çıkıp evler , salonlar, vb için dekoratif unsur şeklinde de kullanılır hale geldi.
Vitraylar ham maddesi cam olan geleneksel sanatların başında gelir ve genellikle camilerin, sarayların, köşklerin pencerelerinde parlayan renkli camlar olarak görülür.
Topkapı Sarayı, Süleymaniye Camisi, Yeni Cami, Sultan Ahmet Camisi, Şehzade Türbesi bu sanatın en güzel örneklerine sahiptir.
Vitray ne demek?
Vitray; renkli veya renklendirilmiş cam parçalarının belirli bir desen oluşturacak şekilde bir araya getirilmesiyle hazırlanan cam süsleme sanatıdır. Türk-İslam mimarisinde özellikle cami, türbe, saray ve köşk pencerelerinde ışığı renklendirmek ve mimari bezemeyi tamamlamak amacıyla kullanılır.
Vitray nasıl yapılır?
Uygulama; ölçü alma, desen hazırlama, renk planı, camların kesilmesi, seçilen taşıyıcı sistem içinde birleştirilmesi ve montaj aşamalarından oluşur. Cami pencerelerinde açıklığın biçimi, ışık yönü, dış cephe koşulları ve kullanılacak koruma sistemi birlikte değerlendirilir.
Vitray çeşitleri nelerdir?
- Alçı vitray: Renkli camların geleneksel alçı taşıyıcı içinde birleştirildiği sistemdir.
- Kurşunlu vitray: Kesilmiş cam parçalarının kurşun profillerle bir araya getirildiği tekniktir.
- Tiffany vitray: Küçük cam parçalarının bakır folyo ile sarılıp lehimlendiği yöntemdir.
- Boyalı vitray: Cam yüzeyine boya ve fırınlama tekniklerinin uygulandığı çalışmalardır.
Cami vitray penceresinde sistem nasıl seçilir?
Doğru seçim yalnızca desene göre yapılmaz. Pencere ölçüsü, iç ve dış cephe konumu, beton dışlık ihtiyacı, montaj erişimi ve yapının mimari karakteri birlikte ele alınmalıdır. Gerçek uygulamaları cami pencere modelleri arşivinde inceleyebilir, proje için teklif formunu kullanabilirsiniz.
Bilgiyi gerçek uygulamaya dönüştürelim.
Bilgi içeriklerimiz genel bir rehberdir. Cami pencere projeniz için ölçü, fotoğraf ve uygulama koşullarına göre özel değerlendirme yapılması gerekir.